De makers over Zomaar een Straat

De makers over Zomaar een Straat

Armoede, gemis en het doorgeven van verhalen


In de theatervoorstelling Zomaar een Straat van het Rotterdams Wijktheater leren we de bewoners van ‘een straat’ kennen. Achter elke voordeur speelt zich een ander verhaal af, maar een ding hebben ze met elkaar gemeen: financiele armoede. Fragmenten van levens kruisen elkaars wereld en die van het publiek. Verhalen over schaamte, schuld, maar ook over het verleden. Over het dragen en doorgeven van verhalen, generatie op generatie. En over het belang om erover te spreken. Het taboe te doorbreken.
Vlak voordat de voorstelling begint staan de spelers bewegingsloos opgesteld. Ze kijken indringend het publiek aan. Ze zijn er klaar voor om hun verhaal te delen.

Het Rotterdams Wijktheater toert dit najaar langs met Zomaar een Straat langs verschillende buurthuizen in Rotterdam. Makers Liselot van de Geer en Stefan van Hees: ‘Mensen die te maken hebben met schuldenkwesties praten hier vaak niet over uit schaamte.’ En dat terwijl de armoede in Rotterdam en daarbuiten aan een enorme opmars bezig is.’

Het Rotterdams Wijktheater is gevestigd in IJsselmonde, één van de wijken die het financieel het zwaarst heeft van heel Rotterdam. Dit jaar viert het Rotterdams Wijktheater haar 30e verjaardag. Al dertig jaar trekt dit kleine gezelschap van theatermakers door de wijken van Rotterdam op zoek naar persoonlijke verhalen van Rotterdammers die moeten worden gehoord. Ze tonen deze verhalen aan mede-Rotterdammers in de wijken die uit zichzelf niet naar het theater gaan. In die 30 jaar hebben de theatermakers heel veel onzichtbare armoede gezien, vertelt creative producer Stefan van Hees. ‘Spelers die bijvoorbeeld echt een vrijwilligersvergoeding nodig hebben om rond te komen en soms om een voorschot vragen. Maar ook spelers die vragen of ze het overgebleven eten van de repetitielunch mee mogen nemen. Van die kleine onderliggende signalen waaruit blijkt dat mensen worstelen om rond te komen.’

Samen met theatermaker Liselot van de Geer ging Stefan op onderzoek uit. ‘We spraken veel ervaringsdeskundigen en hulporganisaties. Door die gesprekken ontdekten we dat armoedebestrijding zich in de eerste plaats richt op het in- en oplossen van de schulden. Maar tegelijkertijd is er maar weinig aandacht voor de gevoelens van schaamte die veel mensen ervaren.’ Liselot: ‘We ontdekten dat mensen het lastig vinden om een hulpvraag neer te leggen bij de gemeente en organisaties die hen kunnen helpen. Maar die schaamte belemmert hen juist om de juiste hulp te krijgen en zorgt in in veel gevallen ook voor een sociaal isolement.’

Zomaar een Straat
De spelers van Zomaar een Straat tijdens één van de voorgaande voorstellingen.

In veel gevallen leidt dat tot nog grotere problemen. Stefan: ‘Jaren terug hebben we een zeer getalenteerde speler begeleid bij het maken van een voorstelling over zijn vlucht naar Nederland.  De voorstelling was een succes en werd tientallen keren gespeeld op scholen en festivals. Maar toen we de speler wilden gaan uitbetalen ontstonden de problemen. De ene na de andere schuldeiser stond bij ons op de stoep. Hij bleek een enorme schuld te hebben bij de Belastingdienst, zorgverzekeraar,  woningcorporatie, energie- leverancier en een telecombedrijf. Wij hebben zo goed als kon daarin hulp proberen te bieden door te bemiddelen naar een schuldhulpprogramma, maar uiteindelijk liepen we vast. Vast in het oerwoud van deurwaarders en schuldsaneerders, maar ook vast in het halve verhaal, door schaamte gevoed, van onze speler. Zo kwamen we steeds weer voor verrassingen te staan. De speler is uiteindelijk verhuisd naar een ander land, maar dit was in onze ogen meer een vlucht voor zijn schaamte en schulden.’

De schaamte voorbij gaan, dat is wat de makers met Zomaar een Straat voor ogen hebben. De voorstelling is geïnspireerd op de verhalen van en gemaakt met ervaringsdeskundigen. Zij staan zelf ook op het podium om hun verhaal te vertellen. Stefan: ‘het is zo bijzonder om met deze gevarieerde groep te werken. Ze zijn heel ijverig om hun verhaal op het podium te vertellen, zodat ze anderen kunnen behoeden van dezelfde fouten. Dat ze zich zo kwetsbaar op durven te stellen, maakt ze ook erg moedig. Maar we hebben natuurlijk ook hartstikke veel lol met elkaar. Het voelt altijd als één grote familie als we samen zijn. Dat is bij elk project dat we doen met het Wijktheater.’

Zomaar een Straat wordt niet gespeeld in schouwburgen, maar in verschillende Rotterdamse buurthuizen. Liselot: ‘We willen deze voorstelling graag spelen in wijken en op plekken waar het thema leeft. Zo kunnen we mensen bereiken voor wie dit onderwerp actueel is. Na afloop gaan de spelers bovendien in gesprek met het publiek. Zo hopen we ter plekke taboes bespreekbaar te maken en het publiek met een fijn gevoel naar huis te sturen.’

Zomaar een Straat toert vanaf september tot en met december 2022 langs verschillende buurthuizen in Rotterdam. De voorstelling is gratis te bezoeken voor mensen die het niet kunnen betalen. Voor allen die dat wel kunnen vragen we om een donatie naar waardering. Complete speellijst en kaarten via deze link.


Deel deze pagina: